Last update: April 10, 2012 02:22:20 PM E-mail Print

 

Die Oes van Aartappels wat nou Bekwaam word

D. W. McKellar 

 

DIE vernaamste aartappelseisoen loop nou ten einde, maar voordat die kweker sy oes bemark het, is sy moeilikhede nog nie agter die rug nie.

Een van die faktore wat die kwaliteit van aartappels bepaal, is die afwesigheid van beskadiging deur insekte, en daar word nie altyd besef dat kweekmetodes 'n regstreekse uitwerking kan hê op die graad van besmetting in die geval van 'n plaag soos die aartappelmiet nie. Operding van die groeiende plant is 'n praktiese metode om ernstige beskadiging te voorkom, veral waar die grond geneig is om te bars en knolle wat nog in die ontwikkelingstadium is, bloot te stel. Die intensiteit van aartappelmietbesmetting wissel van jaar tot jaar, en kan meer as 30 persent van die totale oes beskadig as die plante nie opgeërd word nie. Operding word algemeen in Suid-Afrika toegepas maar daar moet onthou word dat die aartappels nie alleen gedurende die groeitydperk nie, maar ook nadat hulle bekwaam geword het, aangetas kon word. Wanneer die plante opgeërd word, moet dit om hierdie rede op 'n doeltreffende manier gedoen word, en as die aartappels om een of ander rede nie onmiddellik nadat hulle bekwaam geword het uitgehaal kan word nie, moet sorg gedra word dat die rye goed opgeërd bly. Nog 'n rede waarom die plante opgeërd moet word is om te voorkom dat die aartappels groen word as gevolg van blootstelling aan lig wat deur barste in die grond binnedring.

 

Uithaal en Opberging van Aartappels

Die knolle moet so gou moontlik nadat hulle geoes is in sakke geplaas word en, om te voorkom dat die aartappelmot, wat hoofsaaklik in die nag rondvlieg, sy eiers in die knolle lê, is dit uiters belangrik om te verseker dat die aartappels nie gedurende die nag op die grond bly lê nie.

Die tyd om die aartappels uit te haal of te oes word gewoonlik deur die heersende markpryse en opbergingsfasiliteite bepaal. Normalerwys word die aartappels nie uitgehaal voordat die plante doodgegaan en die skille van die knolle hard geword het nie, aangesien die grootste mate van ontwikkeling van die knol gedurende die laaste paar weke van aktiewe groei plaasvind, en aartappels wat goed uitgegroei is langer hou as die wat te gou uitgehaal word. By tye kan aantreklike markpryse egter die vroeë oes van aartappels regverdig, en word die kleiner opbringste wat dan verkry word in voldoende mate vergoed deur die hoër pryse wat daar heers.

As toestande in die najaar abnormaal warm en die grond vogtig is, is .die bekwame aartappels wat in grond gelaat word soma geneig om uit te loop. Wanneer sulke toestande heers, of wanneer die aartappels vroeg bekwaam word omdat hulle vroeg geplant is, moet die aartappels noukeurig ondersoek word, en as hulle geneig is om uit te loop, moet hulle uitgehaal en of onmiddellik bemark of in 'n koel plek opgeberg word.

Aartappels kan of onder die grond of elders opgeberg word. In gebiede waar koue winters ondervind word en die aartappels aan die end van die somer bekwaam word, kan die knolle maklik in die grond gelaat word totdat hulle nodig is, tensy die grond onmiddellik vir 'n wintergraangewas in gereedheid gebring moet word. As alternatief kan die aartappels uitgehaal en in sakke geplaas, en die sakke in 'n koel plek opgeberg word. Dikwels kan hierdie metode egter nie toegepas word nie weens gebrek aan geskikte opbergingsruimte, veral wanneer die opbrings groot is; dan kan die aartappels op 'n doeltreffende en maklike manier in 'n grondvoor of in hope opgeberg word, d.w.s., die knolle word in tang smal hope op 'n koel plek wat beskut en goed gedreineer is, langs 'n ry bome byvoorbeeld, geplaas. Die hope kan sommer op die grond of anders in 'n vlak voor 6 duim diep en 2 tot 3 voet wyd gemaak word. Die lengte van die hoop hang af van die hoeveelheid aartappels wat opgeberg moet word. Ongeveer 500 lb. knolle per jaart behoort in 'n voor 6 duim diep en 2 voet wyd te gaan as die hoop spits gestapel word. Nadat die knolle in die voor opgehoop is, moet hulle met 'n laag strooi, 6 duim dik, of met bondels strooi, bedek word. Verdere beskutting word verkry deur nog 'n dun laag grond bo-oor die strooi te gooi. Die hope moet periodiek ondersoek word, veral wanneer die weer warm word, om te verhoed dat die aartappels miskien broei, verrot of uitloop.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 17