Last update: April 11, 2012 11:45:35 AM E-mail Print

 

Die Besigheids-aspek van Boerdery

G. J. Schuurman

 

SUKSES of mislukking in enige besigheidslyn hang grootliks af van die bekwaamheid van die man van die stuurwiel.

Mnr. James Wyllie, ekonomiese raadgewer van die South-Eastern Agricultural College, Engeland, som die posisie as volg op:-

"Dit word miskien nie genoeg besef nie dat die boer 'n tweeledige funksie het om te vervul, nl.:-

(a) die van werkbestuurder, en

(b) die van besigheids- of finansiële bestuurder.

 

Vir die werkbestuurder is tegniese kennis baie waardevol. Trouens, dit is noodsaaklik vir die behoorlike uitvoering van sy veelvuldige pligte. Sukses of mislukking hang grootliks af van die bekwaamheid van die besigheidsbestuurder, want hy moet beslis wat om te produseer, wanneer en hoe om te koop en te verkoop, hoe om die verskillende vertakkings van die boerdery so te organiseer dat die verskillende prosesse doeltreffend geko-ordineer is. Net soos die werkbestuurder hom hoofsaaklik besig hou met tegniese kennis, wat natuurlik 'n vereiste is om sukses in enige tipe boerdery te verseker, so beskou die besigheidsbestuurder die wetenskaplike beginsels van plaasbestuur as sy magtigste wapen in die stryd om winsgewende pryse te behaal."

 

Die Werklike Besigheidsboer

Die werklike besigheidsboer sal sy plaas op so 'n manier organiseer en bestuur dat hy voortdurend die maksimum hoeveelheid wins daaruit sal kry. Besef ons dit, en gee ons voldoende aandag aan ekonomiese bestuur? Baie boere gebruik byvoorbeeld 'n trekker in plaas van osse onder toestande waar oeste wisselvallig is en osse na 5 of 6 jaar diens teen 'n wins op hul oorspronklike prys verkoop kan word. Sommige boere gaan selfs so ver om 'n motorkar te gebruik om klein hoeveelhede room of eiers by 'n stasie of halte af te lewer. In die meeste gevalle is 'n motorkar 'n gerieflike weelde-artikel op 'n plaas en net in buitengewone omstandighede kan dit as 'n ekonomiese noodsaaklikheid in 'n boerderystelsel beskou word.

Ten einde die onderskeid tussen 'n besigheidsbestuurder en 'n gewone werkbestuurder te illustreer, kan die geval aangehaal word van 'n boer wat sy osse in die stal vetgevoer het en £12 stuk daarvoor verwag terwyl die markprys tydens die verkooptyd 10s. minder is. Die besigheidsbestuurder wat 'n sorgvuldige studie van die marktoestande gemaak het sal verkoop, terwyl die werkbestuurder mag besluit om te wag totdat die mark verbeter, 'n omstandigheid wat miskien nie voor die volgende jaar mag intree nie, met die gevolg dat die osse vir nog 'n jaar gevoer moet word.

 

'n Goeie Aksioom

Baie dergelike gevalle sou aangehaal kon word. 'n Navolgenswaardige aksioom is om te verkoop wanneer almal graag wil koop, en kontantgeld gereed te hê vir koop wanneer ander wil verkoop. Op enige mark Vind altyd skommelings plaas, en vroeër of later moet elke styging in pryse deur 'n daling gevolg word. Die suksesvolle besigheidsbestuurder is die man wat weet wanneer en waar om te koop en wanneer en waar om te verkoop. Ekonomiese toestande verander gedurig en gevolglik moet die boer altyd op die uitkyk wees vir hierdie veranderings. Hy behoort derhalwe op hoogte te wees van besigheids- en ekonomiese toestande, sodat hy in staat kan wees om die belangrikheid van hierdie veranderings behoorlik te besef en sy boerdery dienooreenkomstig in te rig. Al te dikwels word veranderings gemaak wanneer die slinger van die klok op die punt is om in die teenoorgestelde rigting te swaai.

Vroeër het die gedagte bestaan dat slegs die boere wat liggaamlik hard werk, d. w .s. die werkbestuurders, 'n sukses van boerdery kan maak, maar vandag is die suksesvolle boere die persone wat die finansiële sy van die boerdery doeltreffend kan bestuur. Trouens, in die afgelope 15 jaar het baie mense wat aansienlike besigheidsondervinding maar geen boerdery ondervinding gehad het nie, hulle op boerdery toegelê en 'n sukses daarvan gemaak.

Werkbestuurders kan maklik teen redelike lone gevind word, maar in boerdery net soos in enige ander besigheidslyn, gaan dit moeilik om 'n besigheidsbestuurder te vind en daarom vra hulle hoë lone.

 

Die Ideale Boer

Die ideale boer is iemand wat 'n besigheid kan bestuur, maar terselfdertyd heeltemal bekend is met die pligte van 'n werkbestuurder, d.w.s. hy moet ook kennis dra van die tegniese sy van die produksie- proses.

Dis ongetwyfeld 'n buitengewone kombinasie wat aantoon hoe onjuis die ou bewering is dat die slimste seuns in 'n familie opgelei moet word vir professionele betrekkings, terwyl die domstes goed genoeg vir toekomstige boere beskou is.

Op ons landbouskole probeer ons om ons toekomstige boere so veel moontlik van die verskillende fases van landbou te leer. Die kursus wat hulle by ons deurmaak is egter te kort om hulle in die teorie sowel as praktyk van boerdery te bekwaam, hoewel dit in 'n groot mate van die student self afhang hoeveel praktiese kennis hy sal opdoen gedurende sy verblyf aan die landbouskool.

Ondervinding kan nie deur onderwys verkry word nie en in baie gevalle kan dit slegs deur eie foute of die foute van iemand anders opgedoen word. Ons wy die nodige aandag aan die besigheidsaspek van boerdery deur 'n aantal lesings te gee oor ekonomie en boekhou, maar ons kan natuurlik net elementêre beginsels behandel en die student moet dit maar self in die praktyk toepas. As langer kursusse moontlik was, kon meer werk gedoen word in verband met die praktiese toepassing van besigheidsmetodes en aan hierdie aspek van die opleiding moet ons in die vervolg meer aandag gee.

Hoe meer ons boere die belangrikheid van goeie besigheidsbestuur besef en hoe groter die aantal wat daarvolgens handel, des te beter sal dit vir elke individu en vir die gemeenskap as 'n geheel wees.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 11