Last update: April 3, 2012 10:58:14 AM E-mail Print

 

DEFINISIES IN VERBAND MET VOORTPLANTlNG BY KLEINVEE

WJ Hugo

 

 Daar bestaan baie verwarring in die gebruik van terme soos "Lampersentasie", "Speenpersentasie", ensovoorts. Dit is derhalwe uiters wenslik dat duidelikheid en eenstemmigheid verkry word oor die presiese betekenis van hierdie terme en ook oor hoedat hierdie syfers of indekse bereken word. In verslae oor opnames van skaapboerderye en selfs in die resultate van navorsingsprojekte word hierdie terme gebruik en word berekende indekse verstrek. Selde egter, is die uitgangspunt in die berekening van sulke indekse dieselfde wat dus baie misleidend en verwarrend kan wees.

Die volgende voorstelle, verduidelikings en definisies is gebaseer op die volgende veronderstellings:

 

Getal ooie waarby ramme gebring is                                                                             = 1 000

Getal ooie gelam

(Waarvan 715 aan eenlinge, 70 aan tweelinge en 15 aan drielinge geboorte gegee het)      = 800

Getal lammers gebore                                                                                                 = 900

Getal lammers gespeen                                                                                               = 700

 

 

Lampersentasie/Persentasie ooie gelam

‘n Algemene fout wat gemaak word, is om lampersentasie uit te druk as getal lammers gebore as persentasie van ooie gepaar. Lampersentasie moet egter, aandui hoeveel ooie beset geraak het en dus gelam het. Dit is dus ‘n syfer of indeks wat aandui hoe suksesvol paring was en het dus niks te doen met die getal lammers wat gebore is nie.

Aan die hand van bostaande veronderstelde syfers, word dit soos volg bereken:

Lampersentasie kan dus gedefinieer word as die getal ooie gelam as 'n  persentasie van die getal ooie waarby ramme gebring is.

 

Speenpersentasie

Net soos in die geval van lampersentasie moet hierdie syfer as aanduiding dien van die mate van sukses wat behaal is met die grootmaak van lammers vanaf geboorte tot by speenouderdom. Dit word derhalwe soos volg bereken:

Speenpersentasie kan dus gedefinieer word as die getal lammers gespeen as persentasie van die getal lammers gebore.

 

Fekunditeit

Fekunditeit verwys na die grootte van die werpsel. Dit beskryf dus die mate waarin meerlinggeboortes in 'n kudde voorkom en derhalwe word dit bereken op grond van slegs die ooie wat gelam het, soos volg:

Die syfers dui dus aan dat meerlinggeboortes in 'n geringe mate voorgekom het. Om te bereken wat die voorkoms van tweeling- en drielinggeboortes was, moet die volgende berekening gemaak word:

 

Aanteelvermoë (Aanteelpersentasie)

Soos die term aandui, het aanteelvermoë betrekking op die vermoë van die kudde (of indiwiduele skaap) om te reproduseer. ‘n Punt wat hier benadruk moet word, is dat aanteelvermoë ‘n kwantitatiewe begrip is teenoor vrugbaarheid (teenoorgestelde : onvrugbaarheid of steriliteit) wat ‘n kwalitatiewe begrip is. As ‘n ooi byvoorbeeld. een jaar lam, die volgende jaar oorslaan, die jaar daarop weer lam, ensovoorts, dan het sy ‘n swak aanteelvermoë. Sy is nie onvrugbaar of steriel nie, want sy het wel In nageslag voortgebring. Op dieselfde wyse sal die getal lammers gebore as persentasie van die getal ooie wat by die ram was, die aanteelvermoë van die kudde weerspieël. In die onderhawige voorbeeld sal dit soos volg bereken word:

 

Speenvermoë (Speenvermoë persentasie)

Net soos in die geval van Aanteelvermoë, moet Speenvermoë die vermoë van die kudde weerspieël om lammers tot by speenouderdom groot te maak en sal dus aan die hand van die veronderstelde data, soos volg bereken word:

 

 

Published

Karoo Streeknuusbrief Desember 1976