Last update: April 3, 2012 10:22:40 AM E-mail Print

 

GROEISIKLUSSE EN BEWEIDING

 

Louw Viljoen

Weidingseksie : Landboukollege Grootfontein

 

Die gevoeligheid en reaksie van ‘n plant, of die veld as geheel, op beweiding hang van verskeie faktore af. Een hiervan is die groeistadium en die seisoen waarin ontblaring plaasvind.

Die verwydering van jong groei van gevestigde plante deur beweiding gedurende hul hernuwingsgroeistadium, soos in die lente of na In droogte, veroorsaak hoofsaaklik fisiologiese beskadiging. Dit sluit hoofsaaklik in die ontwrigting en verswakking van die noodsaaklike lewensprosesse (en hul aktiwiteit) en veral ‘n uitputting van voedselreserwes en verswakking van die wortelstelsel. Fisiologiese skade kan ook voorkom met beweiding gedurende die afsluiting van die groeisiklus wanneer die aanvulling van die wortelreserwes van die plant plaasvind.

Beweiding gedurende die aktiewe groeifases van die plant het veral vegetatiewe skade en die vernietiging van plantmateriaal tot gevolg. Op sigself is matige vegetatiewe beskadiging nie baie nadelig nie, maar dit kan lei tot ‘n verswakte reproduktiewe fase (blom en saadvorming) en in strawwe gevalle kan dit tot die algehele afwesigheid van die reproduktiewe en ernstige fisiologiese skade lei.

Die reproduktiewe fase stem meestal ooreen met die periode waarin die groei aktiwiteit op sy hoogste is. Dit mag egter ‘n lang ruk voor die periode van maksimum groei In aanvang neem. Indien diere gedurende hierdie tyd die reproduktiewe groeipunte en bloeiwyses afvreet, kan saadproduksie vertraag en benadeel word.

Gedurende die dormante periode (winter) is die meerderheid van plante vegetatief onaktief. Karoobossies, struike en wintergrasse is uitsonderings. Plante mag ook in die dormante stadium beskadig word deurdat alreeds gevormde hernuwingsknoppe en groeipunte beskadig of verwyder kan word. Sulke beskadigde plante toon gewoonlik ‘n swak hergroei met die aanvang van die hernuwingstadium. ‘n Dormante voorkoms is geen waarborg dat aIle fisiologiese aktiwiteite tot ‘n einde gekom het nie.

Opslagplante en eenjariges is hoofsaaklik onderhewig aan vegetatiewe en reproduktiewe beskadiging. Fisiologiese beskadiging speel ‘n ondergeskikte rol. Hierdie plante is opportunisties van aard en kan selfs onder moeilike omstandighede saad produseer.

Opslag en eenjariges is veral in baie droë dele en op uitgetrapte veld ‘n bron van voedsel.

Die invloed van beweiding op gras en bossies kan soos volg voorgestel word:

 

                  Fisiologiese          (Vegetatiewe) en Reproduktiewe

                      skade                                     skade

Gras

Lente              **                                             *

Somer            *(*)                                           ***

Herfs               **(*)                                         *

Winter             *                                               *

 

Karoobossies

Lente              **                                             **

Somer            *                                               *

Herfs               **                                             ***

Winter             *                                               *

 

* in mindere mate

** in groot mate

*** in baie groot mate

 

Deur middel van oordeelkundige veldbeheer (wisselweidingstelsels en nie die drakragte oorskry nie) word gepoog om die skade aan die veld tot In minimum te beperk.

 

Published

Karoo Streeknuusbrief Junie