Last update: April 3, 2012 12:14:09 PM E-mail Print

 

HANDDEKKING LEWER UITSTEKENDE RESULTATE


Reproduktiewe doeltreffendheid sluit in die effektiewe gebruikmaking van die reproduksievermoëns van al die diere in die trop of kudde. In die geval van die vroulike dier is dit die gereelde voortbring van nageslagte oor 'n periode van jare; in die geval van die manlike dier die suksesvolle bevrugting van die grootste getal eiselle met die mins moontlike dekkings.

Alhoewel die verskillende grade van vrugbaarheid in beide vroulike en manlike diere 'n genetiese grondslag het, kan die verskille in reproduktiewe doeltreffendheid nietemin in die meeste gevalle teruggevoer word na verskille in bestuurspraktyke en die algemene versorging van die diere.

Die hoofoorsaak van lae lampersentasies is dat 'n groot persentasie ooie nie beset raak nie. Suksesvolle bevrugting kan slegs verkry word indien die geslagsiklus van die ooi normaal verloop en sy in die regte stadium deur 'n vrugbare ram gedek word ten einde bevrugting van die eisel te bewerkstellig.

Dit volg dus dat die metode van paring noodwendig 'n belangrike rol sal speel in die verkryging van suksesvolle konsepsie. Daar is drie metodes van paring wat algemeen toegepas word, naamlik: massa- of kuddeparing, groepparing en handdekking.

Handdekking bestaan daarin dat bronstige ooie elke dag uitgesoek word en spesifieke ooie dan gepaar word met 'n bepaalde ram waaroor reeds vooraf besluit is. 'n paarlys word dus vooraf opgestel. Hierdie metode vind hoofsaaklik sy toepassing in stoetteling veral omdat dit ekstra tyd, arbeid en koste in die vorm van fasiliteite verg. Daarbenewens moet daar goeie toesig uitgeoefen word om te verseker dat die paring suksesvol sal verloop.

Bronstige ooie word deur middel van koggelramme uitgesoek. Twee tot drie koggelramme per honderd ooie is voldoende. Daar moet baie seker gemaak word dat die ooie wat die koggelramme uitsoek, wel bronstig is. In gevalle waar swak resultate met handdekking behaal word, is dit hoofsaaklik daaraan te wyte dat sommige ooie gedek word wanneer hulle nie werklik bronstig is nie.

Nadat die bronstige ooie uitgesoek en uitgevang is, word hulle gedek. Die ooi word liggies aan die kop vasgehou terwyl die ram toegelaat word om haar te dek. Elke ooi word net eenkeer gedek. Die ooie wat gedek is, word apart van die ander gehou. Ooie wat gedek is, word vanaf die 15de dag na die dekdatum, weer getoets vir bronstigheid en ooie wat dan bronstigheid toon, word In tweede keer gedek.

Hoewel individuele ramme tot 150 of meer ooie binne ‘n periode van vyf tot ses weke kan dek, verskil ramme baie van mekaar ten opsigte van dekpotensiaal en is een ram per 100 ooie ‘n meer praktiese benadering.

Die volgende uitstaande resultate wat weer eens vanjaar met handdekking in die Grootfontein-Merinostoetery behaal is, is afdoende bewys van die doeltreffendheid van hierdie metode van paring in veral stoeterye.

In Totaal van 300 ooie is gepaar vanaf 1 April tot 9 Mei 1975. Van hierdie getal is 264 slegs een keer gedek waarvan 254 gelam het, of 96 persent, terwyl 24 van die 33 ooie wat twee maal gedek is gelam het of 72 persent. Uit die totaal van 300 ooie het 276 gelam, dit wil sê 92 persent. Slegs 21 ooie het nie gelam nie, terwyl net 3 ooie Die bronstigheid getoon het nie.

Die 276 ooie wat gelam het, het 440 lammers voortgebring. Die lewend gebore lammers, as persentasie van ooie beskikbaar vir paring, beloop dus 146 persent.

Wat besonder noemenswaardig is, is dat die tweetand ooitjies uitstekend gevaar het. Van die 62 wat gepaar is,het 56 gelam, dit wil sê 90 persent.

Daar was 107 eenlinggeboortes, 155 tweelinggeboortes en 14 drielinggeboortes.

 

Published

Karoo Streeknuusbrief Desember 1975