Last update: August 16, 2011 02:51:07 PM E-mail Print

 

PROSOPIS - ADJUNKMINISTER WAARSKU TEEN MOONTLIKE KATASTROFE

J van Wyk

 

"DIE TOEPASSING van die korrekte water- en weiveldbestuurspraktyke is van die allergrootste belang; anders kan 'n katastrofe ontstaan," het mnr. Japie van Wyk, Adjunkminister van Finansies, Waterwese en Grondsake gewaarsku op 'n prosopisboeredag in die Britstowndistrik.

Die mens aanvaar grond en water as vanselfsprekend. Dit word verwaarloos en kan so onherstelbaar beskadig word.

Weens die wisselvallige reënval in Suid-Afrika is daar droogtes en oorbeweiding vind plaas. Donderstorms veroorsaak dikwels verspoelings.

Mnr. Van Wyk het daarop gewys dat die tempo van erosie op 73 miljoen ha onaanvaarbaar hoog is. Die gevaar van erosie is dat dit nie slegs grond wegneem nie, maar ook voedingstowwe.

"Kundiges het tot die slotsom gekom dat 60 % van die natuurlike veld in Suid-Afrika in 'n swak toestand verkeer, 30 % in 'n redelike toestand en slegs 10 % in 'n goeie toestand," het mnr. Van Wyk gesê.

Boere moet waak teen onoordeelkundige brand, want verkeerde benutting daarna kan lei tot die vernietiging van smaaklike weiding. Dit kan op sy beurt weer aanleiding gee tot die toename van indringerplante.

Volgens mnr. Van Wyk is die volgende maatreëls nodig vir die herstel van die veld:

In die ekstensiewe weidingsgebiede is boere hoofsaaklik afhanklik van ondergrondse water. Die eienaar van die plaas het volle seggenskap daaroor. Die Staat kan intree in gevalle waar oorbenutting plaasvind.

Die Waterwet is in 1990 gewysig en voorsiening is gemaak vir die verklaring van ondergrondse waterbeheerdistrikte wat beheer word deur die ondergrondse waterbeheerrade.

Die beheer oor ondergrondse water is moeilik, want dit is nie sigbaar nie en word slegs waargeneem deur boorgate te monitor.

In verskeie gevalle is die ondergrondse water geoormerk vir primêre gebruik. Meer as 100 dorpe is afhanklik van ondergrondse water. In sulke gevalle moet besproeiing beperk word, want ooronttrekking kan maklik plaasvind.

Volgens mnr. Van Wyk word bereken dat Suid-Afrika in die toekoms vir 20 % van sy water van ondergrondse bronne afhanklik kan wees.

Die Staat is nou betrokke by die probleme. 'n Navorsingsprojek wat in Januarie 1991 begin het en tot Desember 1993 sal duur, kos jaarliks R718 000. Groot verantwoordelikheid rus ook op die skouers van die verbruiker.

Wanneer dit kom by die bewaring van ondergrondse water moet die verbruiker besproeiing beperk en onttrekking monitor.

Mnr. Van Wyk het daarop gewys dat die Staat met die jare subsidies betaal, gratis tegniese advies gegee en navorsing gedoen het. Van die verbruiker word 'n teenprestasie verwag.

 

Published

Karoo Streeknuusbrief no 2, 1992