Last update: April 5, 2012 08:20:30 AM E-mail Print

 

'n KEURKAART vir ANGORA- STOETVEE

 

deur

N. A. J. VAN RENSBURG

Landboukollege Grootfontein

 

DIE Suid-Afrikaanse Angorabok moet soos enige  ander huisdier aan sekere minimum vereistes voldoen om die voortreflikheidstandaard van die ras te handhaaf en sy ekonomiese bestaan as plaasdier te verseker. Die voortreflikheid van elke individuele dier kan met behulp van 'n keurkaart stelselmatig bepaal word.

Die keurkaart (Tabel 1) is oor die loop van 'n paar jaar by die Grootfonteinse Landboukollege ontwikkel. Dit het die voordeel dat produksiefaktore soos grootte, lengte en fynheid van hare, hoeveelheid skoonhaar geproduseer en medullasie (steekhaar) werklik gemeet en nie net geskat hoef te word nie. Deur 'n maksimum van vyf punte toe te ken vir elke eienskap word die gebruik van die vyf grade verseker en die gelyke interval tussen elke graad sal statistiese ontleding van die gegewens vergemaklik (Tabel 1).

 

 

AFDELING A: BOUVORM

1. Grootte

In die verlede is hierdie eienskap groot mate oor die hoof gesien. Maksimum hoeveelheid en kwaliteit in produksie kan slegs verkry word as gesonde diere wat sonder gebrek is, sterk gebou is en die regte grootte het, vir teel doeleindes gebruik word. Dit verseker groter produktiwiteit, beter weerstand teen verskillende siektes en 'n hoër voortplantingsverhouding.

Foute wat dikwels aangetref word, is swak, onderontwikkelde diere wat geen weerstand teen siektes kan bied nie of wat nie by die wisselvalligheid van die natuur kan aanpas nie.

Weens die veranderlikheid van voertoestande in die Angoragebied word geen voorafbepaalde grootte-intervalle vir die toekenning van punte vasgestel nie. Die teler kan dit maklik self vasstel nadat hy individuele diere sorgvuldig bekyk en geweeg het.

 

2. Kop en -Horings -

Die kop van die Angora moet middelmatig lank, sterk en netjies gevorm en breed tussen die oë wees en die kake moet goed op mekaar pas. Die kop moet met hare van 'n goeie kwaliteit bedek wees en aan die gesig moet die hare kort, sag, fyn en glansend wees. Die Angora se ore moet van ses tot agt duim lank en gepunt wees en moet hang, met die punte effens na vore gerig. Die ram se horings moet minstens 'n duim van mekaar wees waar hulle uit die kop kom; hulle moet dan geleidelik agtertoe buig, nie te na aan die nek nie, en moet weglê. Die ooi se horings moet lig maar van goeie gehalte wees en moet netjies agteroor na die nek toe groei en dan effens weglê.

Foute:

Daar moet gediskrimineer word teen 'n baie swak growwe- en steekhaarbedekking, ook teen 'n harde, kaal gesig en kop met glad geen haarbedekking nie. Horings wat te na aan mekaar op die kop is of wat reguit boontoe groei (bekend as "penkop"), is onwenslik. Diere met 'n visbek of papegaaibek of met lang swart hare aan die gesig moet uitgeskakel word.

 

3. Voorlyf en -bene

Die nek van die Angora moet middelmatig lank wees, taamlik diep en breed, en moet glad by die skouers aansluit. Die bors moet breed en diep wees met goedgewelfde voorribbes. Die skouers moet taamlik breed en goed gevlees wees en moet stewig by die rug aansluit sodat dit 'n reguit lyn daarmee vorm. Die voorbene moet sterk en reguit wees, die kootgewrigte stewig en die hoewe reg gevorm.

Foute:

'n Nou bors, duiwelsgreep (d. w .s. hol agter die skouers), los skouerblaaie, aankapknieë, swak kootgewrigte en V-vormige hoewe.

 

4. Middelstel (Rug, lende en romp)

Die rug van die Angora moet sterk en reguit wees en die lende breed, reguit, sterk, plat en gelyk met die rug. Die romp moet groot en diep wees en die ribbes goedgewelf sodat daar genoeg ruimte is vir organe so os die hart en longe. Die lengte, breedte en diepte van hierdie dele is in 'n groot mate verantwoordelik vir die grootte van die bok, terwyl 'n goeie balans tussen hierdie dele tot die simmetrie en algemene voorkoms van die dier bydra.

Foute:

Abnormaliteite soos 'n rug wat te kort is, 'n hol rug en swak lende kom dikwels voor. Daar moet sterk gediskrimineer word teen plat sye, d.w.s. ribbes wat nie goedgewelf is nie, en teen swak diepte en lengte van die lyf.

 

5. Agterlyf en -bene

Die kruis moet so breed moontlik wees en moet 'n reguit lyn met die rug en skof vorm: Goeie ruimte tussen die ysbene is wenslik en die binne- en buiteboud en dye moet so goed moontlik gevlees wees. Die agterbene moet sterk en reguit wees en die kootgewrite stewig met goedgevormde hoewe. Die stert moet goed gevorm en met hare van goeie gehalte bedek wees.

Foute:

Misvormdhede wat dikwels teëgekom word is 'n hangkruis; 'n nou agterlyf, gebreklike hakke (d.w.s. "koeihakke"), swak kootgewrigte, V -vormige hoewe en 'n stert met growwe hare bedek.

 

Die geslagsorgane van die ram

Die manlike geslagsorgane moet goed ontwikkel en sonder enige liggaamlike en patologiese abnormaliteite wees. Enige abnormaliteit soos geen teelballe nie of klein teelballe of slegs een teelbal diskwalifiseer die ram onmiddellik.

 

AFDELING B: HAARBEDEKKING

1. Lengte

'n Goeie egalige lengte oor die hele vag is die ideaal, aangesien dit nie net die hoeveelheid wat geproduseer word beïnvloed nie, maar ook die bruikbaarheid van die vesel by verwerking. Onder normale omstandighede produseer 'n goeie Angora 'n duim en meer bokhaar per maand. Dit verduidelik die gewoonte in die Republiek om twee maal per jaar te skeer; 'n bokhaarskeersel met ‘n lengte van vier tot sewe duim word dan verkry. Ken punte vir lengte soos volg toe (ses maande se groei):

7 duim en langer: 5 punte

6-7 duim: 4 punte

5-6 duim: 3 punte

4-5 duim: 2 punte

Korter as 4 duim: 1 punt.

Foute:

'n Baie groot verskil in lengte tussen die hare op verskillende dele van die liggaam, soos 'n baie swak onderlyn of swak rug. 'n Nog onwensIiker verskynsel is ‘n dun, skerp Stapelpunt, wat 'n aanduiding is van verskille in lengte binne die stapel. Die uiters olierige tipe bok toon soms 'n opvallende tekort  aan lengte vir- 'n gegewe groeitydperk.

 

2. Fynheid

Fynheid en die egaligheid van fynheid oor die hele vag is die waardevolste eienskap van Kaapse bokhaar, want daarvan hang nie alleen die fynheid van die draad af nie, maar ook die gehalte en voorkoms van die materiaal wat daarvan geweef word. Fynheid en egaligheid van fynheid oor die hele vag is baie belangrik by volwasse diere, omdat hierdie eienskap die fynheid sal bepaal ook by hul nageslag wat die duurder tipes haar produseer.

Foute:

Te sterk hare. 'n Te groot verskil in die fynheid van die hare op die verskillende dele van die dier, en selfs nog ernstiger, 'n verskil in fynheid in die stapel self wat aangedui word deur die aanwesigheid van steekhaar en growwe hare. Die nek- en broekhare is gewoonlik geneig om sterker as die res van die vag te wees.

 

3. Gehalte (karakter en styl)

Bokhaar van goeie gehalte is styf, maar voel nogtans sag. Dit het golwende, gedraaide, soliede krulle van eenvormige grootte oor die hele lyf. Die haarpunte is stomp, en hierdie eienskap dui op egalige lengte binne die stapel. Dit is helder en glansryk en bevat genoeg vetsweet om die vesels teen verwering te beskerm, maar nie soveel dat dit die persentasie skoonhaar te veel verlaag nie. Dit moet nie growwe hare of steekhaar bevat nie.

Foute:

Baie diep- of platgegolfde hare. Ryshaar  (hierdie tipe haar staan weg van die vel af en is dof, grof en verweer). Growwe hare, steekhaar, waarvan lang steekhaar die sterkste afgekeur word. Ou, reguit hare. Olierige hare (te veel vetsweet) of selfs te min vetsweet. Erg verweerde hare. In so 'n geval is die beskermende bolaag van die vesels beskadig en is die vesels gevolglik bros, dof en glansloos. Wanneer opvallende simptome van swak gehalte teëgekom word, moet die diere uitgeskakel word.

 

4. Hoeveelheid skoonhaar geproduseer

Volheid van bedekking is die belangrikste faktor wat bydra tot die hoeveelheid skoonhaar geproduseer. Volheid is 'n kombinasie van goeie lengte, soliede stapel en digtheid oor die dier se hele vag. Digtheid, weer, is die persentasie veloppervlakte wat met vesels bedek is en word bepaal deur die getal en fynheid van die vesels per eenheid veloppervlakte.

'n Goeie bedekking, wat bestaan uit soliede stapels met 'n goeie lengte op die rug en nek tot by die kop, 'n nek wat goed bedek is tot by die kake asook 'n goeie bedekking op die pens en punte (bokant die knieë),  broek en ribbes, gee 'n goeie aanduiding van die volheid van die vag.

 

5. Persentasie Medullahaar

Daar moet streng gewaak word teen die aanwesigheid van medullahaar en steekhaar in die Suid-Afrikaanse bokhaarskeersel. Hierdie vesels word sterk afgekeur en is onekonomies vir die fabrikant. Die teler van Angorastoetvee moet gedurig daarna streef om die voorkoms van steekhaar- en medullahaarvesels in sy kudde te beperk.

Wat baie help in hierdie verband is om monsters van individuele bokke se hare vir die aanwesigheid van medullahaar te laat ontleed. In die keurkaart is gevolglik spesiaal voorsiening gemaak vir die, opteken van sulke bevindings, wat dan gebruik kan word as een van die faktore wat in aanmerking geneem moet word by seleksie.

Die keurkaart is ontwerp om telers te help by die evaluering van tweetand- (18 maande oue) diere voordat hulle vir die eerste keer gepaar word. Deur toelatings te maak vir liggaamsgrootte, lengte; fynheid, gehalte, hoeveelheid skoonhaar en persentasie medullahaar, kan hierdie keurkaart ook vir ouer diere gebruik word.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 39 (12)