Last update: April 10, 2012 11:28:40 AM E-mail Print

 

Die Oorerwing van Grootte van Oor by Karakoelskape

D. J. Louw

 

SUIWERGETEELDE karakoelskape het in die reël lang, groot ore van 5 tot 6 duim lank en 2½ tot 3 duim breed. Die ore staan taamlik weg van die kop af en gee aan die dier 'n baie mooi voorkoms. Party karakoelskape het egter kort ore van 2½ tot 3 duim lank en omtrent 1½ duim breed met 'n skerp punt. Hierdie tipe van ore is geneig om af te hang en word dikwels muisore genoem. Derdens word daar ook nog skape gevind wat, behalwe klein stompies teen die kop, geen eksterne ore het nie en hulle word as oorloos geklassifiseer. 'n Karakoellam is selfs opgemerk wat aan die een kant van die kop 'n stompie gehad het en aan die anderkant geen teken van enige eksterne oor nie.

 

Belangrikheid van Ore

Die grootte van die oor is van geen ekonomiese betekenis nie, maar wat wel van belang is, is of die diere ore het of nie. Die stompies van die oorlose tipe is so kort en vleisig dat dit nie moontlik is om 'n oorplaatjie of 'n merk daaraan aan te bring nie. By karakoelskape meer as by enige ander dier is dit absoluut noodsaaklik om volledige aantekenings te hou want die volwasse dier word volgens die foto van die skaap toe dit 'n pasgebore lam was, verkoop of gewaardeer. Daarom is dit nodig dat elke skaap 'n identifikasiemerk moet hê. As die skaap nie ore het nie, is die enigste ander alternatief om 'n draad met 'n oorplaatjie daaraan om sy nek te sit. Dit het weer baie nadele, want namate die skaap se nek dikker word, moet die draad langer gemaak word en as dit vergeet word, sal die skaap wurg. So 'n draad skawe ook die skaap.

Van die 7 oorlose lammers wat in hierdie ondersoek voorgekom het, is twee gebore met die een oor kaal sonder enige vel of hare daaroor. Met verloop van tyd het die wonde egter genees en het die vel die kaal vleis bedek. Hierdie abnormaliteite het alleen by oorlose lammers voorgekom.

Nog 'n nadeel van oorloosheid is die feit dat skape sonder ore 'n bale onaantreklike voorkoms het.

Om genoemde redes is dit dus onwenslik om die oorlose tipe van karakoelskaap te teel. Om oorloosheid te vermy is dit egter nodig om vas te stel hoe grootte van oor oorgeërf word.

Volgens proewe. wat in Amerika gedoen is, is gevind dat wanneer karakoelskape met lang ore; met skape sonder ore gepaar word, die nageslag kort ore het. As skape met kort ore met mekaar gepaar word, dan word langoor-, kortoor en oorlose lammers verkry. Hoewel die getalle waarmee gewerk is, baie klein was, is tot, tot die gevolgtrekking, gekom dat grootte van oor deur 'n enkele paar faktore bepaal word en dat kort ore die heterosigotiese toestand is wat altyd onsuiwer teel.

'n Ontleding van 'n aantal karakoellammers wat by die Grootfonteinse Landboukollege gebore is, het die volgende resultate gelewer:

 

Lang ore

Kort ore

Oorloos

93 Lang x Lang

109 Lang x Kort

26 Kort x Kort

1 Kort x Oorloos

93

54

4

0

0

55

15

1

0

0

7

0

 

Hierdie resultate kan volgens bovermelde teorie as volg verduidelik word.- Laat LL vir lang ore staan en ll vir oorloos, dan sal kort ore Ll wees. Bostaande parings kan dan as volg verklaar word:-

Lang x Lang, of LL x LL = LL.

Lang x Kort, of LL x Ll = 1LL : 1 Ll.

Kort x Kort, of Ll x Ll = 1 LL : 2 Ll : 1 ll

Kort x Oorloos, of Ll x ll = 1 Ll : 1 ll.

 

Die resultate stem dus absoluut ooreen met die teorie, behalwe dat die verhouding van die kort x kortparing se nageslag 'n bietjie afwyk. Hierdie afwyking is ook statisties betekenisvol (P<0.50). Dit kan egter toegeskrywe word aan die feit dat die getalle waarmee gewerk is, te klein was.

Een baie belangrike feit is egter duidelik bewys en dit is dat oorlose skape voorkom wanneer ramme met kort ore by ooie met kort ore gebruik word. Sulke ramme behoort dus nie vir teeltdoeleindes gebruik te word nie.

Weens die tekort aan bruikbare ramme in Suid-Afrika is dit feitlik onmoontlik om kortoor-karakoelskape heeltemal uit te skakel. Waar moontlik behoort die gebruik van sulke ramme egter vermy te word.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 22