Last update: April 11, 2012 03:26:54 PM E-mail Print

 

Plaasbestuur en Insektebestryding

A. H. de Vries

 

NAVORSINGSWERK in verband met insekte bring nog gedurig nuwe en beter bestrydingsmiddels aan die lig. Dog ten spyte van die bekende middels en die nuwes wat bykom, neem insekteplae nog jaarliks toe in omvang sowel as in die skade wat hulle aanrig, want ons lees dat, byvoorbeeld, die brommerplaag die land jaarliks soveel duisende ponde kos, die sprinkaanplaag soveel, die kodlingmot, vrugtevlieg, mieliestamrusper, ens., soveel - elkeen eis sy deel skade, wat die land of, liewer, die boer self moet dra.

Dit is dus ons plig om die boer soveel moontlik in te lig en doeltreffende maatreëls aan die hand te gee. Dog die boer kan van sy kant ook baie doen deur noukeurig die verskillende insekteplae wat op sy plaas voorkom, gade te slaan en vroegtydig voorsorgmaatreëls te tref ten einde die plae beter te bestry of selfs tot 'n groot mate te verhoed.

Dikwels gebeur dit dat 'n stuk grond omgeploeg en voorberei word vir gewasse of bome, dan word al die plantegroei verwyder en die stuk grond lê kaal vir 'n maand of meer, met die gevolg dat as die nuwe gesaaide of plante opkom, al die jong plantjies net bo die grond afgevreet kan wees deur die snywurm aleer die boer uitvind wat die skade veroorsaak, of kan raad vra. Wat hier gebeur, is dat die wurm of eiers in die grond aanwesig is, en met die skoonmaak van die land word al die voedsel van die rusper verwyder, met die gevolg dat wanneer die jong plantjies verskyn die rusper al so uitgehonger is dat hy hulle afvreet. Voor so 'n land gesaai of beplant word moet die boer 'n vergiftigde lokmiddel op die land sit waardeur die ruspers doodgemaak word. Informasie omtrent die aanmaak van so 'n lokmiddel sal deur u landbouskool verskaf word, indien verlang.

 

Ander Maatreëls teen Insekte

Maatreëls wat die boer moet neem as 'n voorsorg om sy gewasse teen insekte te beskerm, kan as volg saamgevat word:-

1. Plant-wisselbou.-Daar is 'n menigte insekte wat hulle hoofsaaklik bepaal tot een plant of na-verwante plante. So 'n insek is byvoorbeeld die mieliestamrusper. Om jaar na jaar dieselfde gewas op dieselfde plek te plant sal ongetwyfeld die insekte 'n kans gee om so volop te word dat die skade voortdurend sal toeneem, met die gevolg dat die boer later net vir die insek sal moet boer. Dis dus wenslik om verskillende gewasse om die beurt op die een stuk grond te plant, d. w .s. 'n stelsel van wisselbou word gevolg. Dis nie altyd moontlik of prakties waar grond beperk is nie, maar dan kan die boer sy diskresie gebruik en byvoorbeeld 'n vanggewas plant wat sal dien om die meeste insekte te lok, en sodra die vanggewas besmet is, kan dit vernietig of as voer gebruik word.

2. Vernietig die broeiplekke.- Die mieliestamrusper sak af na die onderste gedeelte van die mieliestam waar dit in 'n papie verander en oorwinter. Die mielie word gewoonlik net bokant hierdie stamdeel afgesny, en dus bly die insek veilig in die stamgedeelte op die land agter. Sulke stamme moet dus vernietig word deur dit diep in te ploeg of te verbrand, m.a.w, gee die insek geen kans om die volgende seisoen ongehinderd te vermenigvuldig nie.

Daar die kodlingmot se larwe in barste en onder los bas van bome oorwinter, moet die bas afgeskraap, of bande om die stamme gebind word, sodat die larwes wat daar skuil, vernietig kan word. Alle besmette vrugte moet ook gereeld opgetel en vernietig word vir die bestryding van die kodlingmot sowel as die vrugtevlieg. Laasgenoemde oorwinter as vlieg en leef op 'n groot verskeidenheid van wintervrugte, byvoorbeeld guava, lukwart, lemoen, ens. Die vrugtebome moet dus ook vroeg in die voorsomer behandel word om besmetting van die vrugte later tot 'n minimum te bring.

Vir die bestryding van die skaapbrommer moet alle karkasse op die plaas of in die veld ewe sorgvuldig behandel word, in die winter sowel as in die somer, want die brommers broei ook in die winter, sodat, as hulle ongehinderd gelaat is, hulle baie straf kan wees in die voorsomer. Die hele sukses van hul bestryding hang net af van hoe deeglik die broeiplekke vernietig word. Dis elke boer se plig om sy plaas so skoon moontlik te hou en dan sal die brommerplaag verdwyn. Die huisvlieg wat in stalmis, beesmis, kraalmis en enige fermenterende organiese materie uitbroei, verdien ook alle aandag; die mis moet met gif behandel word of anders moet die mis in behoorlike vangers soos die " Baber- vlieëvanger " kom.

3. Verwyder Onkruid en hou lande skoon.- Baie insekte bepaal hulle nie tot een plant alleen nie, dog leef op 'n verskeidenheid van wilde plante, onkruid, ens., byvoorbeeld, die gewone rooi-spinnekoppie wat soms baie skade doen aan pruim- en perskebome, kom ook voor op viooltjies, boontjies, ertjies. tamaties, ens. en ook nog op 'n verskeidenheid van onkruid. Dit is dus noodsaaklik vir 'n boer om sodra die tamaties, ertjies, ens., afgeoes is die oorblyfsels van die plante sowel as die onkruid wat besmet is met die insek deeglik te verbrand of te vernietig.

Die aartappelmot kan bestry word deur 'n wisselboustelsel of deur opslagaartappels uit te roei, want anders bly die insek voortteel.

Die snywurm wat so baie skade veroorsaak leef op byna enige soort plant, wild en mak, en dit is dus noodsaaklik en altyd nodig vir 'n boer om sy landerye deeglik skoon te hou van ongewenste gewasse.

Die Bagrada-luis en 'n menigte ander insekte kom ook op 'n verskeidenheid van plante en onkruide voor.

4. Ploeg die regte tyd.- Deur in die winter te ploeg, word 'n menigte papies in die grond gebreek of blootgestel aan die lug sodat hulle omkom deur ryp of ander ongunstige weer. Die papies van die mieliestamrusper word diep ingeploeg en die mot kan nie ontsnap nie. Dis altyd goed om in die winter te ploeg want op die manier word baie insekte gedood.

5. Gebruik van misstowwe.- Dit is altyd beter om die beste soorte gewasse te plant en hulle goed te bemis, m.a.w. die boer moet sorg dat hy die beste groei-kondisies vir die plant skep. Hoe weelderiger 'n plant groei, hoe minder ly dit deur insekte-skade en het ook 'n beter kans om weer te herstel.

6. Pluimvee in die tuin.- Laat pluimvee op u lande en in die boorde en wingerde toe; hulle vernietig baie papies, ruspers en selfs volwasse insekte. Dit geld ook vir wilde voëls, soos tarentale, patryse, korhane, witkruis-spreeus, ens. Hulle. vernietig 'n menigte insekte, soos rysmiere, sprinkane, bosluise, ens.

Dis natuurlik onmoontlik om hier al die soorte insekte te noem wat skade doen en ook om die bestrydingsmaatreëls breedvoerig te beskryf. Die doel is maar net om aan die boer te toon hoeveel hy op sy plaas kan doen as hy die insekteplae deeglik onder beheer wil hou. As elke boer sy deeltjie doen sal die hele boeregemeenskap en die land as sulks die voordeel daaruit trek.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 7