Last update: April 12, 2012 08:58:39 AM E-mail Print

 

Skaapklassifiseer en die voordele daarvan

DR Mellet

 

BAIE boere het 'n verkeerde idee omtrent die doel en moontlikhede van skaapklassifiseer. Hulle meen dat eenvoudig deur die ooie te klassifiseer, dit moontlik is om 'n swak trop in 'n goeie trop te verander. Skaapklassifiseer meen niks meer as die versameling van diere met soortgelyke eienskappe, goed of sleg, in verskillende groepe of troppe.

 

Doel van Klassifiseer

Die hele doel van ooie in klompe te klassifiseer is om hulle met geskikte ramme te paar ten einde hul foute te verbeter of hul goeie punte in hul nageslag te bewaar of skerper te laat uitkom, en tensy boere bereid is om geskikte ramme te koop vir paring met die geklassifiseerde ooie, is dit tevergeefs om 'n trop te klassifiseer want geen moontlike verbetering kan sonder hulle verkry word nie.

By skaapklassifiseer moet elke dier indiwidueel ondersoek word en dit moet gedoen word voor die jong ooie vir die eerste maal by die ram gebring word. Die swak ooie word nie toegelaat om aan te teel nie sodat die standaard van die trop gehandhaaf en jaar na jaar nader aan die ideaal gebring kan word.

Waar 'n boer vir die eerste maar klassifiseer, klassifiseer hy al die ooie, oud of jonk, maar daarna word net die jonges elke jaar geklassifiseer en die ou en onwenslike ooie van tyd tot tyd afgeskaf.

 

Verskil Tussen Minderwaardige en Afgekeurde Skape

Daar skyn verwarring te wees tussen " minderwaardige " en " afgekeurde" skape.

Minderwaardige skape is skape met oorerflike foute of gebreke wat 'n hele leeftyd sal neem om uit 'n trop te teel, byvoorbeeld duiwelsklou, swak agterbene, klein en dun van been; steekhaar; kort harde, taai en geel wol; papegaaibek of kort bek. ens. Hierdie klas skape moet net vir slagdoeleindes verkoop word, nie vir aanteelvee nie.

Afgekeurde skape is skape wat uit die trop gegooi word omdat hulle onder die gemiddelde standaard van daardie besonder trop val. Hierdie klas kan as aanteelvee verkoop word. Hul waarde sal afhang van die standaard van die trop waaruit bulle geneem is.

 

Die Fondament van Enige Trop is Konstitusie

Punte wat konstitusie aantoon is :- 'n Breë, goedgeboude liggaam met volop sterk been, kop sterk en goed geplaas, neus en mond breed, neusgate wyd, tande goed groot en plat. By ramme moet die horings dik en massief wees maar nie grof nie en goed gedraai, van amber kleur en duidelik met kartels gemerk en nie te ver van mekaar geplaas nie; 'n breë horing toon gewoonlik gewone afkoms aan of 'n dooierige houding, terwyl 'n smal horing dikwels 'n teken is van swak konstitusie. Ander punte wat vir ooie sowel as ramme geld, is die nek moet in die regte verhouding wees d. w .s. dik en goed in die skouers pas, rug breed en lang, ribbe uitgedy en rond, bors breed en diep, skof en kruis goed gerond, bene goed van mekaar en reghoekig aan die liggaam.

 

Grootte en Eweredigheid

Naas konstitusie is grootte en eweredigheid van liggaam die eerste belang. Elke boer moet streef om skape te teel bestaanbaar met die natuurlike toestande in sy distrik want grootte van liggaam sowel as lengte en dikte van wol is vername faktore by die volmaak van die baal. Die skaap moet van 'n eenvoudige liggaamsbou wees, met 'n mooi front en oop gesig.

'n Wolgesig skaap kan nie behoorlik sien nie en kan dus nie maklik sy kos kry nie, en die wol wat op die gesig van 'n skaap groei beteken so te sê niks nie. Helfte van die teel lê in die voeding sodat die boer moet sorg dat sy skape genoeg kos van die regte soorte kry en ook dat hulle die beste gebruik daarvan maak. Kortbek of papegaaibek-skape of skape wat se bo- en ondertande nie mooi vang nie, moet onmiddellik afgeskaf word want hulle is nie die aandag werd wat aan hulle bestee moet word nie.

 

Soort en Wolproduksie

Die volgende punt om in aanmerking te neem is die soort en hoeveelheid wol wat 'n skaap moet produseer.

Die tipe van skaap vir winsgewende boerdery sal van klimaat en omgewing afhang en alleen algemene beginsels kan hier gegee word. Vir warm droë klimate is 'n oopgesig gladde lyf skaap met 'n goeie konstitusie die beste. Die tipe van wol moet 'n 3"- 3½” stapel van middelmatige tot sterk wol wees, met kwaliteit, digtheid en staankrag.

Onder droë toestande moet spesiale sorg geneem word om kwaliteit te handhaaf. 'n Skaap met kwaliteit, digtheid en staankrag en genoeg olie is beter as een met besonder sterk wol met 'n plat kartel wat geneig is om reguit en grof te word, vernaamlik by troppe.

Vir klimate met meer gereelde reënval is die beste soort skaap 'n skaap van 'n dergelike aard as bogenoemde, behalwe dat dit meer ontwikkeling moet hê tesame met digtheid en 'n stapel van 2½” – 3” van middelmatige tot fyn wol.

Die grootte van skaap, ontwikkeling, digtheid, lengte en sterkte van vesel sal in elke geval deur klimaatstoestande en aard van die plaas bepaal word. Alle pogings moet gemaak word om die plaas te bestudeer ten einde 'n skaap te teel wat die grootste hoeveelheid wol sal kan dra sonder dat sy grootte en konstitusie daaronder ly; ook moet die tipe van wol studeer word wat 'n winsgewende vlies dwarsdeur die skaap se leeftyd sal gee.

 

Deur te Klassifiseer Studeer U Skape

Dis onmoontlik om bogenoemde wenke prakties uit te voer tensy die boer bereid is om belang in sy skape te stel want die enigste manier om hierdie resultate te verkry, is deur te klassifiseer wat ook 'n middel is om uit te vind wat die gebreke van die trop en die slegte punte van die ooie is; hierdeur word die seleksie van ramme baie bespoedig terwyl die boer, as hy nie klassifiseer nie, geen leidraad by seleksie van sy ramme het nie. Die ramme wat uitgesoek word, mag pragtige voorbeelde van hul soort wees maar hulle mag dieselfde foute as die ooie hê met die gevolg dat swak punte geaksentueer sal word en ongelukkig kan die foute slegs na verloop van jare gewaar word. Deur die skape egter te klassifiseer kan sulke foute meteens ontdek en beheer word.

 

Die volgende metodes van klassifiseer behoort gevolg te word:-

Metode 1

Die groepe waarin gewoonlik geklassifiseer word, hang af van die standaard van die trop. Met 'n taamlike gemiddelde trop word twee groepe gemaak.

(1) Groot, goedgeboude ooie met taamlik lang wol en algemeen goed bedek;

(2) keur af enige dier van klein liggaamsbou en korter wol; en

(3) minderwaardige ooie en met oorerflike foute.

 

Metode 2

(1) Die beste van die trop;

(2) minderwaardiges.

 

Metode 3

(1) Die grootste, beste bekleed en langste wol;

(2) kleiner skape, korter wol en nie so goed bekleed nie;

(3) keur af enige dier onder standaard 1 en 2;

(4) minderwaardiges.

 

Voordele van Jaarlikse Klassifiseer

Die voordele van oordeelkundige jaarlikse klassifiseer kan as volg opgesom word:-

(1) Dit voorkom dat minderwaardige diere aanteel en verhoog die standaard van die trop.

(2) Dit verskaf die kennis benodig vir seleksie van die regte soort ram.

(3) Dit stel die boer in staat om te bepaal of die ramme wat hy uitgesoek het goeie resultate gee of nie.

(4) Dit toon die geskiktheid of andersins aan vir die omgewing van die klas skaap wat aangehou word.

(5) Dit stel die boer in staat om die regte soort wol te kweek.

(6) Dit gee die boer 'n bepaalde doel om na te werk.

(7) Ten slotte gee dit gesonder moeders, gesonder lammers, groter hamels. Meer en beter wol en meer eenvormige wol wat wolklassifiseer makliker en meer bevredigend maak; minder skape is nodig om 'n gegewe hoeveelheid wol te lewer wat die plaas meer produktief maak.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 2