Last update: April 10, 2012 07:39:21 AM E-mail Print

 

Die Voor- En Nadele Van Die Soetpeulboom

DR. P L. LE ROUX

Landboukollege, Grootfontein 

 

AAN die einde van hierdie reeks artikels sou dit miskien goed wees om kortliks al die bekende feite aangaande die verbouing en voedingswaarde van die peule van die soetpeulboom op te som. So 'n opsomming word vergelykenderwyse aangebied deur die voor- en nadele van hierdie voerboom te bespreek.

 

VOORDELE:

Soetpeulbome kan feitlik oor die hele Suid-Afrika verbou word aangesien dit by verskillende klimaatstreke en gronde aangepas is. Die boom is besonder gehard en kan selfs in koue klimaatstreke aangeplant word aangesien dit feitlik rypbestand is.

Hierdie boom gooi nie 'n digte skaduwee nie en gevolglik groei lusern en ander weidingsgewasse goed onder die boom. In die Karoo, waar die boom onder besproeiing verbou moet word, kan hierdie eienskap nuttig gebruik word deur dit aan die kante en selfs tussen lei akkers aan te plant. Baie van die bome by die Landboukollege Grootfontein word op hierdie wyse verbou en geen nadelige uitwerking is gevind op lusern, hawer, Soedangras en ander gewasse wat langsaan geplant word nie. Die bome moet egter beskerm word, sodat weidende diere nie die stamme kan beskadig nie.

Die soetpeulboom is 'n peulgewas. Hoewel daar in die literatuur meningsverskil bestaan oor die aanwesigheid van knoppiesbakterieë, word daar tog gevoel dat die boom 'n voordelige uitwerking op die stikstofinhoud van die grond het. Blare wat gedurende die herfs afval, het ook 'n hoë konsentrasie minerale en stikstof en hierdie organiese materiaal kan die omliggende grond verder verryk.

In die Karoo kan die droë peule vir jare sonder enige nadelige uitwerking onderdak opgeberg word, alhoewel dit bekend is dat kalanders skade kan aanrig. Hierdie nuttige eienskap kan in tye van droogtes handig te pas kom.

'n Hoë suikergehalte wat geheel en al toeganklik vir die dier is, is 'n ander kenmerk van die peule; Aangesien die voedingswaarde van suiker ongeveer dieselfde is as ,'n gelyke gewig stysel, kan dit in 'n beperkte mate voer wat 'n hoë styselgehalte het, vervang. Hierdie nuttige eienskap word egter benadeel deur 'n betreklik hoë en redelik onverteerbare ruveselinhoud.

Gemaalde saad is 'n besonder waardevolle kragvoer en die gehalte verteerbare ru-proteïen en totale verteerbare voedingsbestanddele is veral hoog.

Alhoewel die peul 'n relatief hoë ru-veselgehalte het wat tesame met die ru-proteïen redelik onverteerbaar is, kan dit tog as 'n kragvoer beskou word vanweë die hoë gehalte van totale verteerbare voedingsbestanddele.

 

NADELE

Soetpeulbome groei stadig en neem enigiets van ses tot nege jaar voordat hulle 'n behoorlike drag peule begin produseer. Verder word gevind dat die bome na ongeveer elke derde of vierde jaar, 'n jaar oorslaan en feitlik geen peule lewer nie. Sommige van die bome is swak produseerders en seleksie behoort toegepas te word om alleen die hoogsproduserende bome te behou.

Die boom vereis goeie grond en om hoë produksie en vinnige groei te verseker, is dit absoluut noodsaaklik dat die boom voldoende water kry. In droë klimaatstreke word die bome, net onder besproeiing verbou, terwyl hulle selfs in vogtige klimaatstreke in vleie, langs spruite en riviere, d.w.s. die meer vogtige dele van die grond, aangeplant word.

Hierdie bome is tweeslagtig en 'n sekere aantal manlike bome, wat geen peule dra nie, moet altyd aangeplant word. 'n Ander nadeel is dat die mannetjieboom se blomme soms later of vroeër as die van die vroulike boom ryp word. Verder kan die blomme deur laat ryp beskadig word, maar gelukkig is die blomperiode van korte, duur.

Om die volle voedingswaarde van die peule te benut, moet ekstra onkoste vir die oes, bymekaarmaak, maal, ens. aangegaan word.

Stof afkomstig van die gemaalde peule het 'n prikkelende uitwerking op die oë en reukorgane van mens en dier.

Gemaalde peule is betreklik onsmaaklik en word nie gretiglik deur skape gevreet nie.

Veral die ru-proteïen, en in 'n sekere mate die ru-vesel, van die peule is swak verteerbaar.

Uit die voorafgaande opmerkings is dit duidelik dat soetpeulbome verskeie nuttige doeleindes kan dien, maar dat hulle sekere ongewenste kenmerke besit. Desnieteenstaande kan dit as 'n besonder nuttige voerboom beskou word, en die aanplant daarvan kan op 'n beperkte skaal aanbeveel word. Dit word egter gevoel dat die tyd nog nie ryp is vir die aanplant van hierdie boom in groot plantasies nie, veral nie waar dit onder besproeiing gekweek moet word nie.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 35 (4)