Last update: April 3, 2012 12:34:30 PM E-mail Print

 

Die belangrikheid van nasorg by staatswerke

F. Greyvenstein

(Navorsingsingenieur)

 

 

DOEL

Die doel met 'n Staatswerk is om op ‘n strategiese plek weer ‘n vaste vlak daar te stel waarvandaan herwinning uitgebou kan word.

Nadat 'n Staatswerk toegespoel het - en dit neem gewoonlik slegs enkele seisoene – word daar nuttige plantegroei gevestig op die sedimentkom en word daar gepoog om die sedimentkom nie net te stabiliseer nie, maar ook om dit uit te brei. Dit is dus van die grootste belang om die afstand stroomop van die dam waar sedimentdeponering nog plaasvind te bevorder, want so word die dam se invloed vergroot.

 

OOR DIE ALGEMEEN HET DIE VOLGENDE GEBEUR BY STAATSWERKE

Dikwels was daar nie gepoog om, nadat die werk toegespoel het, riet aan te plant op aIle geskikte plekke op gedeponeerde sediment nie en aanplanting was seIde gedoen so gou as wat die geleentheid daar was.

Wilgerbome was oral geplant wat so dig geword het dat riet dan nie daaronder wou groei nie. Die dik stamme van die bome vorm obstruksies en stroomversnellings wat groot holtes laat ontstaan om die boomstamme. Sediment word nie egalig gedeponeer nie en ongewenste bulte of knoppe ontstaan.

Waar riet wel nog gegroei het, was dit in kolle wat ook die oorsaak was dat onegalige sedimentdeponering plaasgevind het.

Daarbenewens was daar dikwels ook so 'n mate van doringboomindringing dat die riet wat die wande van die rivier moes gestabiliseer het, gekwyn en uiteindelik verdwyn het.

Die uiteindelike gevolg was dan meesal ‘n "dooie” werk met net ‘n kommetjie growwe sand en bome waarby geen, of uiters min, vordering ooit plaasgevind het.

Daar bestaan talle herwinningswerke waar hierdie toestande nog bestaan en geen wonder dat daar al gepraat is van wit olifante nie.

 

BEHANDELINGS EN NASORG WAT NODIG IS

Hou roetine-inspeksies en rapporteer gevalle waar noodsaaklike instandhoudings- of reparasiewerk nodig blyk.

Vestig plantegroei op die sediment wat in die beginstadium gedeponeer word langs die stroombedding se kante. Sodoende sal 'n gestabiliseerde kanaal verkry word.

Onder geen omstandighede moet bome geplant word in ‘n stroombedding of vloedvlak nie.

Verwyder aIle bestaande bome wat tans by Staatswerke in die stroombedding of vloedvlak voorkom.

Besoek voltooide Staatswerke gereeld en doen aanplantingswerk waar dit moontlik is. Gee veral aandag aan yl kolle en die buitekant van draaie. Verwyder selfs riet waar dit ‘n nadelige invloed mag hê, soos byvoorbeeld aan die binnekant van draaie.

Maak sedimentoppervlaktes los by plekke waar verseëling voorkom en bemes of dien gips toe volgens wat grondontledingsresultate aantoon.

Stoot sedimentknoppe plat om droë onproduktiewe kolle te verhoed en ook om ‘n eweredige vloei van water oor 'n wye gebied te verkry.

Begin alreeds verder stroomop as wat die .sediment gedeponeer word met aanplantings om die sedimentopbouing aan te help en te verhaas.

Sny die riet af of pas beheerde beweiding toe om, waar dit goed groei, te verhoed dat dit te dig word en opmekaar Iê en verrot. Die maatreël sal groei stimuleer.

Moenie net op die waterloopbedding konsentreer nie, maar pas ook herwinningsmaatreëls toe op die waterloopoewers en verbeter die bedekking en vogtoestande van die aangrensende veld om 'n aaneenlopende herwinde gebied te verkry.

Bepaal deur navorsing hoe om die damkom en die plantegroei (riet of wat ook al)daarop ten beste te benut sonder om die herwinningstempo enigsins te benadeel.

 

Published

Karoo Steeknuusbrief Junie