Last update: April 11, 2012 09:23:09 AM E-mail Print

 

Die Eerste Stappe in die Aanplanting van Grasweidings

G.A. Gill  

 

AS ons terugkyk op die vooruitgang in boerderyaangeleenthede gedurende die laaste tien jaar, is niks treffender as die vordering ten opsigte van aangeplante weidings nie. In die meeste lande waar veeboerdery beoefen word, is bedrywige navorsing gedoen oor die voortplanting en gebruik van nuttige weiplanttipes, en daar bestaan geen twyfel dat boerdery op 'n praktiese wyse ontsaglik bevoordeel is as gevolg van hierdie ondersoekings. As die klimaatstoestande van hierdie land in aanmerking geneem word, wat oor die algemeen minder betroubaar is as wat 'n mens graag sou sien ten aansien van gereeldheid van reënval, het ons aansienlike vooruitgang gemaak wat betref weidingsaangeleenthede.

Die doel is om meer in besonder die beginner 'n aanduiding te gee hoe om te begin ten einde die grootste voordeel van sy eerste ervarings te trek en daarom sal aandag geskenk word eers aan algemene beginsels en daarna aan 'n paar tipiese weigrassoorte.

 

Hoe om te Begin

Voordat weidings op 'n uitgebreide skaal aangeplant word, is dit raadsaam om eers op klein skaal die gras uit te toets wat die boer van plan is om voort te plant. Selfs 'n ervare persoon kan af en toe deur onverwagte eienaardighede in plaaslike toestande mistas. Indien enigsins moontlik. moet u dus eers 'n klein perseel met die besondere soort gras wat u verkies, beplant, en dit sou ook raadsaam wees om 'n paar ander soorte te probeer in geval die eerste keuse nie aan u verwagting beantwoord nie. Moenie te haastig uit rooskleurige berigte in die koerante oor 'n nuwe gras besluit dat al u moeilikhede opgelos is nie. Bespreek dit eers met 'n bevoegde gesaghebbende persoon wat beter in staat sal wees om dit na sy regte waarde te beoordeel. Dit kan natuurlik geen kwaad doen om die nuutste populêre soorte te voeg by die lys van grasse vir voorlopige toetsing nie, maar dit moet onthou word dat die meegedeelde resultate onder toestande verkry mag gewees het wat baie van u eie verskil. Teen die tyd dat u proefpersele met sukses aangeplant is, sal u in staat wees om die geskiktheid van u grondtoestande taamlik noukeurig te bepaal, hoe en wanneer om te baal, of ‘n dekgewas nodig is, en 'n menigte praktiese besonderhede wat alleen op u eie individuele boerderytoestande betrekking mag hê.

 

Goeie Saad

Koop goeie saad al kos dit 'n paar pennies per pond meer as saad van twyfelagtige gehalte. Goedkoop saad is nie altyd swak saad nie, en u kan miskien 'n lae prys met goeie gehalte verenig. Die enigste ware toets van saadgehalte, afgesien van die graslyn, is 'n onkiemingstoets. Die toets van grassaad word by die verskillende Landbouskole kosteloos uitgevoer, sodat selfs as 'n boer twyfelagtig voel oor die waarskynlikheid van betroubare resultate van sy eie toetse hy die nodige informasie geredelik sonder veel moeite kan verkry. 'n Ontkiemingstoets is ook raadsaam ten einde noukeurig te bepaal hoe dik gesaai moet word. Die saaidikte, wat gewoonlik gevolg word, is gegrond op saadsoorte wat volgens sekere standaarde ontkiem, en moet gewysig word namate die ontkieming beter of swakker mag wees as die erkende standaarde.

 

Die Voorbereiding van die Grond

Moenie die fout maak om te versuim om die grond vooraf deeglik te berei nie. Baie boere het die idee dat as weigrasse enigsins goed is, hulle in staat moet wees om sonder die minste voorbereiding gevestig te raak; wanneer die sade eenvoudig op die veld gesaai word. Die natuurlike veldgrasse is die wat oorgebly het na ontelbare jare van skerpe mededinging in daardie omgewing, en 'n nuweling het selde veel kans tensy sy aanplanting sorgvuldig aangehelp word. Hoe beter die aanvanklike stand, hoe beter die gras bestand sal wees teen indringing van onkruidgrasse en hoe langer die nuttige lewensduur van die weiding sal wees. Deeglike voorbereiding van die grond wat betref bewerking en verkrummeling en sorgvuldige aandag aan besonderhede van verbouing, soos saai en eg, sal die kanse op sukses grootliks verbeter. Onthou dat mislukking op die lange duur duurder sal uitkom as die bietjie ekstra werk wat nodig: is om sukses in die eerste instansie te verseker.

 

Bemisting

Die kwessie van bemisting staan in nou verband met die voorlopige bereiding van die saadbed. Die toediening van voldoende bemisting wanneer die gras gesaai word, is hoogs belangrik, ten einde die voordeel van goeie ontkieming te bevestig deur die aantal saailinge wat doodgaan te verminder en die ideaal van 'n suiwer stand te bevorder. Stikstofhoudende bemisting is veral belangrik ten einde kragtige vegetatiewe groei te bevorder en onmiddellike vestiging van die saailinge te verkry. Teen die uitgawe van bemistingstowwe word dikwels opgesien, maar ook in hierdie opsig sal die bietjie nodige ekstra koste ruimskoots beloon word.

 

Grasvariëteite

Nou kom ons tot die grasse. In hierdie opsig sal u waarskynlik u eie idees daarop nahou, wat die geskikste vir u sal wees, maar dit sal nie kwaad doen om te hoor wat u plaaslike Landbou-uitbreidingsbeampte of die Landbouskool, wat u streek bedien, oor die onderwerp te sê het nie. Wel, daar word gedurig grasse getoets en daar mag iets wees wat juis geskik is vir u omstandighede wat die moeite werd kan wees om te probeer. Oor die algemeen is dit egter die beste om u ervaring op te doen met een of twee van die grasse wat algemeen gekweek word, wat goed uitgetoets is ten opsigte van ekonomiese opbringste, voordat u u waag aan fantasietipes. Laat ons eers enige tipiese somergrasse bespreek.

 

Kikuyu

Indien u toevallig in 'n hoë reënvalstreek en onder die regte toestande boer, kan u kikuyu 'n geskikte weigras vind. Dit is baie smaaklik en voedsaam vir alle klasse van vee en daar dit 'n rankgras is, bedek dit geredelik enige kaal kol op 'n land. Vanweë hierdie rankende aard is kikuyu een van die paar weigrassoorte wat as regtig blywend beskou kan word; en dit is 'n ware plaag as die land ooit weer vir landboudoeleindes benodig word. Die beste manier om traag groeiende kikuyu wat ly aan gestuite wortelgroei weer goed te laat groei is om dit om te ploeg.

Daar is egter sekere vereistes waaraan voldoen moet word voordat die beste uit kikuyu gehaal word. Vog moet volop wees, maar daar moenie soveel water wees dat die grond lang tydperke aaneen deurweek is nie. Die grond moet vrugbaar wees en by voorkeur ryk aan humus. Na die aanplanting moet die vrugbaarheid in stand gehou word deur gereelde en ruime toedienings. van bemisting, want kikuyu is 'n vraatsugtige stikstofverteerder. Bemisting wat humus bevat, soos gewone plaasmis, is besonder bevorderlik vir lewenskragtige groei. In Suid-Afrika vorm kikuyu nie vrugbare saad nie, sodat die voortplanting geskied deur ranke uit te plant. Vir intensiewe somerbeweiding in 'n wisselbeweidingskema, kan u nouliks 'n meer bevredigende grassoort hê as kikuyu.

 

Paspalum dilitatum

As die reënval in u streek hoog is, maar u onseker is aangaande die vrugbaarheid van u grond, of as u waarskynlik die land later weer vir akkerbou sal nodig hê is paspalum dilitatum ’n .grassoort wat verdien om in aanmerking geneem te word. Hierdie gras groei die beste in swaar vleigronde, maar dit sal ook bevredigend groei op 'n groot verskeidenheid van ander grondsoorte. Dit kan ook wyd uiteenlopende vogtoestande verdra en is net so tuis in moerassige plekke as op betreklik droë heuwelhange. Alhoewel dit ‘n polgras is, is dit omrede van sy aggressiewe aard nie moeilik om 'n digte dekking te verkry nie, en as dit eenmaal gevestig is, is dit in staat om homself baie goed in stand te hou in mededinging met die natuurgrasse. Die kritiek is teen paspalum gerig dat dit baie onderhewig is aan roes. Die roes is egter nie baie giftig nie en word maklik voorkom in die boerderypraktyk self deur dit af te maai of deur die gras kortgevreet te hou. Paspalumhooi wat 'n gewone hoeveelheid roes bevat, skyn nie 'n nadelige uitwerking op vee te hê nie. Omdat die roes so algemeen voorkom op die saadkoppe en die saad so onegalig ryp word, is die gehalte van saad wat in handel verkry word, geneig om baie af te wissel. Saadproewe alvorens te saai is dus byna noodsaaklik ten einde die regte saaidikte te kan bereken vir die besondere gehalte van saad wat gebruik word. Daar paspalumsaad blykbaar 'n rypwordingsperiode nodig het voor ontkieming, is dit die beste om saad wat een of twee jaar oud is, te koop liewers as pas geoeste saad. Beide Australiese en binnelands gekweekte saad is beskikbaar, maar dit hang heeltemal af van die ontkiemingswaarde van 'n monster watter die beste is om te koop. Die gewone saaidikte is 24 lb. per morg vir saad wat 33 persent ontkieming gee.

 

Rhodesgras

In die laer reënvalstreke moet Rhodesgras in aanmerking kom. Dit het sy waarde nie alleen in Suid-Afrika, die land van sy oorsprong, bewys nie, maar ook in oorsese lande, vernaamlik Australië en Argentinië. Op die oomblik voer ons werklik 'n taamlike hoeveelheid Rhodesgrassaad in uit Australië. Hierdie gras het baie goeie eienskappe. Dit is goedkoop om dit van saad aan te plant, dit is rankgras, en bedek dus kaal kolle, en dit is een van die landbougrasse wat die gouste 'n opbrings lewer nadat dit gesaai is. Onder gunstige omstandighede word 'n goeie hooi-oes heel dikwels in die najaar van land verkry wat in Januarie gesaai is. Die gras kan ewe goed gebruik word vir hooi of vir beweiding, en sy voedingseienskappe en smaaklikheid laat niks te wense oor nie. Hoewel dit 'n hoë bestandheid het teen droogte, is strawwe winterryp 'n faktor wat kan belet dat dit met volle voordeel benuttig word. Om hierdie rede mag dit uitstekend beantwoord vir 'n kort tydjie, en dan byna verdwyn. Gee dit egter 'n goeie kans as u in 'n soetveldstreek boer.

 

Wintergrassoorte

Kom ons nou tot grassoorte wat in die winter groen bly, gewoonlik bekend as wintergrassoorte, dan is daar verskeie om van te kies. Die probleem om 'n geskikte tipe te vind is hoofsaaklik verbonde aan twee vereistes - genoeg water in die winter en toereikende grondvrugbaarheid. In sommige dele van Suid-Afrika mag somertemperature te hoog wees vir die tipiese wintergrassoorte wat meesal eksotiese soorte is afkomstig van gematigde klimaatstreke van die noordelike halfrond. Wintergrassoorte groei die beste onder koel, vogtige klimaatstoestande.

Een van die maklikste wintergrassoorte om aan te plant en om u aanvanklik aan te waag is die Nu-Zeelandse hoë swenkgras. Die saad van hierdie gras het gewoonlik 'n hoë ontkiemingsvermoë; monsters wat meer as 90 persent lewer is glad nie seldsaam nie. Die saailinge word nie maklik deur die son verbrand nie, sodat geen dekgewas nodig is nie. Soos die meeste ander wintergrassoorte, word die Nu-Zeelandse hoë swenkgras die beste in die najaar aangeplant. Moenie vergeet om te bemis wanneer die gras aangeplant word nie. Die stryd is halfgewonne as 'n goeie stand verkry word. Hoewel hierdie gras nie van die beste gehalte is wat smaaklikheid en voedingswaarde betref nie, is dit bepaald 'n nuttige tipe, en sal dit winsgewende opbringste lewer as dit geskik is vir u streek en reg bestuur word. Dit groei besonder goed in vleie. in 'n taamlike swaar grondsoort, en onder goeie reënvaltoestande. Maak seker dat u Nu-Zeelandse swenkgras kry anders kan u 'n weilandswenkgras kry met 'n soortgelyke saad, maar wat nie so gehard of lewenskragtig is onder ons Suid-Afrikaanse toestande nie.

Vir 'n taamlike droë streek, kan hoë hawergras probeer word. Hierdie gras is beter bestand teen droogte as die gewone soort wintergras. Die saad is egter ietwat duur, en moet vir ontkiemingsdoeleindes getoets word voordat dit gesaai word.

Wanneer 'n wintergrassoort vir beweiding gebruik word, is dit die beste om volgens die onderstaande plan te werk te gaan.

Sodra die voorjaarsbeweiding van die gewone somergrassoorte beskikbaar word, moet die vee van die winterweidings verwyder word. Moenie beweiding toelaat tot die middel van die somer op hierdie weidings nie. Wanneer die grasse in die aar kom, moet hulle of vir hooi gemaai word, wat van goeie gehalte sal wees, of gedurende 'n kort periode deur 'n groot aantal vee afgewei word. Dan moet dit ruimskoots bemis word met 'n volledige kunsmis. Moenie verdere beweiding toelaat totdat die weiding in die winter benodig word nie.

Laat my sluit met 'n outydse, verstandige stukkie raad wat ons almal geneig is om te vergeet: As u van plan is om u toe te lê op aangeplante weidings, moenie vergeet om eers te leer stap voordat u probeer om te hardloop nie.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 13