Last update: April 11, 2012 02:17:18 PM E-mail Print

 

Die Uitsoek van Ramme

Labuschagne FJ

 

DIE toekoms van ons wolnywerheid is grotendeels in die hande van die Merino-stoettelers in ons land.

Die skaap- en wolbeamptes van die Departement van Landbou is altyd bereid om boere by te staan met advies, en onderrig waar nodig, in verband met die verbetering van hul skape, handhawing van 'n goeie standaard in hul kuddes deur skaapklas-demonstrasies op hul plase en deur hulle te vergesel na stoetboere om te adviseer in verband met die uitsoek van ramme vir hul kuddes.

 

Opbou van 'n kudde

Deur 'n kudde ooie gereeld te klas en dus daaruit te verwyder alle diere met oorerflike en ernstige route, beide in bouvorm en wol, lei tot eenvormigheid asook tot verhoging van die standaard van so 'n kudde, maar nogtans staan dit vas dat indien daar enige verbetering aan een of ander eienskap teweeggebring moot word, dit moet kom van die ramme wat by so 'n kudde gebruik word. Wanneer die ooie dus geklas word, word daar terselfdertyd 'n studie gemaak om uit te vind wat die algemene goeie eienskappe en die algemene route of tekortkominge van die kudde is, en alleenlik wanneer die boer daarmee op hoogte van sake is, kan hy ramme gaan uitsoek wat kan behou wat hy reeds opgebou het en verbeterings aanbring waar dit ontbreek. Omdat hulle nie die kudde ooie gereeld eenkeer per jaar deeglik deurgaan en ken nie, betaal boere soms groot somme geld vir ramme, wat miskien afbreuk doen aan jare se werk, deur nie alleen ongewenste eienskappe in te teel nie, maar selfs deur tekortkominge te vererger en goeie eienskappe af te breek. Dis gewoonlik baie makliker om af te breek as om op te bou.

 

Tipe Ram wat verlang word

Die taak van die boer wat ramme vir sy ooie gaan koop, is eerstens om 'n groep ramme uit te soek wat baie eweredig is in verskillende opsigte om sodoende nie alleen die eenvormigheid van sy geklaste ooie te bewaar nie, maar dit nog meer en meer op die voorgrond te bring.

Tweedens moet hy baie versigtig wees om nie weer, sover uiterlik geoordeel kan word, ramme te koop wat dieselfde foute wys as waarvoor ooie van sy kudde afgekeur was nie, andere sal daar geen vordering gemaak word nie met die uitskakeling van sulke foute, en goeie voornemens word weer vernietig.

Hoe die ramme werklik gaan teel kan niemand juis presies vasstel nie, want soms wys die ram uiterlik geen besondere fout nie, en tog kom ernstige foute by sy lammers te voorskyn. Die ooie kan natuurlik ook verantwoordelik daarvoor wees. As noukeurige en versigtige teling deur die stoetboer toegepas word sal so 'n tipe ram baie selde voorkom, en die goeie eienskappe in sy ramme sal so vasgestel word dat hulle met sukses die bloedfoute by ooie tot 'n minimum kan uitskakel.

Dis die noukeurigheid en strengheid of andersom van die stoetboer met die teling van sy ramme en ooie waarop die stelling in die eerste paragraaf van hierdie artikel gebaseer word.

 

Neigings wat Wolnywerheid kan Benadeel

Is daar nie vandag 'n neiging om te toegewend te wees en ernstige oorerflike foute toe te laat by ooie en ramme van stoeterye eenvoudig omdat hulle van goeie families afkomstig is nie?

Daar word beweer dat alhoewel een of ander fout sigbaar is aan die ram of ooi, die foute nie so erg wys by hul lammers nie. Daar is altyd weer die moontlikheid dat lammers hierbo gemeld sulke foute as skuileienskappe in hul bloed het en dit weer kan afdruk op hul nakomelinge.

Soms word ramme vir verkoop aangebied wat uiterlik oorerflike foute wys, want die moontlikheid bestaan dat daar persone is wat ramme kom koop en nie omgee vir sulke foute nie, en ander wat uit onkunde (met alle respek gesê) nie sulke foute ken nie, en daarom word vir so 'n dier 'n hoër prys behaal as wat die geval sou wees wanneer hy tussen sy regte klas, naamlik hamels, verkoop sou word.

Daar is 'n groot taak vir ons gewone kuddeboere om hul skape betaalbaar te maak, deur die onbetaalbares so gou moontlik van hul plase te verwyder en sorg te dra om wenslike tipes ramme te koop.

Daar rus ook 'n groot verantwoordelikheid op ons stoetboere omdat hulle nie alleen moet sorg dra vir hul goeie naam nie, maar ook moet ag gee op die vooruitgang van die kuddeboere en die wolnywerheid van die land.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 9