Last update: April 11, 2012 09:33:15 AM E-mail Print

 

'n Nuttige Waterpas vir Plaasgebruik.

M. K. H. Rode

 

DIE waterpas-instrumentjie wat hier beskryf word, sal baie handig wees vir die boer.

Die instrumentjie is 'n seshoekige aluminiumpyp, waarin 'n glasbuisie is, gevul met olie met 'n blasie daarin. Die aluminiumpyp is aan elke end voorsien van 'n hakie, sodat die instrument aan 'n tou gehang kan word, soos in die skets getoon.

 

 

Metode van Gebruik

Die instrument kan gebruik word vir toetsing van enige oppervlakte wat waterpas moet wees. Byvoorbeeld, die pyp kan geplaas word op 'n lang vierkantige plank wat op die vloer staan, soos met die gewone messelaarswaterpas gedoen word.

Verder kan die instrument gebruik word om enige twee waterpaspunte vas te stel, wat tot 300 vt. en selfs verder van mekaar verwyder is. 'n Tou word tussen die punte styf getrek en die instrument word dan in die middel van die ton opgehang. Wanneer die lugblasie in die middel staan, dan is die twee punte op dieselfde waterpashoogte.

 

 

Voorbeelde waarvoor dit gebruik kan word

Om die handigheid van die instrument aan te toon, volg hieronder 'n paar voorbeelde van geleenthede waar dit met sukses gebruik kan word.

1. By die toets van waterpasvloere en muurkruine met behulp van 'n plank (soos " a " in Fig. 4).

2. By die opstel van enige masjien.

3. By die bou van 'n huisfondament.

Hier word die lyn (vlugtou) waterpas gebring deur middel van die instrument, wat aan die tou gehang word. Ook kan getoets word of die teenoorgestelde hoekpunte van 'n gebou waterpas is. (Fig. 3.)

 

4. By die bou van sement- en steendamme kan die ongelykhede van die terrein, waar die dam moet kom, bepaal word (Fig. 2). So ook by die opsit van sinkdamme, waar die tou dwarsoor die dam getrek word (Fig. 5).

 

5. By veldwerk kom die instrument handig in bv. by die aanlê van lande wat besproei moet word, om die ligging van die afskortwalle vas te stel. By hierdie soort werk word die tou, waaraan die instrument hang, aan twee ewe lang stokke gebind; drie-voet-stokke is 'n geskikte lengte. Drie persone is hier nodig: twee van hulle neem elkeen 'n stok en die derde hou die waterpassie dop wat in die middel van die tou hang (Fig. 2). Die een stok word by die uitgangspunt gehou, terwyl die persoon met die ander stok (die soekende stok) op of af gewys word deur die persoon by die waterpas totdat die lugblasie aantoon dat die instrument waterpas hang.

 

6. By die bou van 'n voor. Hier word ook met twee stokke gewerk. As die tou nou 100 vt. lank is en die soekende stok 2 dm. langer as die eerste stok gemaak word, dan sal die voor 'n gelyke val van 1 op 600 kry (Fig. 2).

 

7. Vir verdere gebruik kan verwys word na die afsteek van countourwalle byvoorbeeld, die toets van die kruin van 'n grondwal in aanbou om te bepaal in hoever dit waterpas is; of, by die waterpas-uitgrawe van uitlope., ens. Ook by die toetsing van die walskuinstes sal hierdie instrumentjie handig inkom (Fig. 4).

 

Dit spreek vanself dat hierdie metode van vasstelling van waterpashoogtes nie gebruik kan word as die wind sterk is nie. Nogtans word die gebruik van die instrument aanbeveel, omdat dit goedkoop en handig is, en ook sekuur daarmee gewerk kan word.

 

Published

Boerdery in Suid-Afrika 13