Last update: March 27, 2012 10:44:58 AM E-mail Print

 

WOLPRODUSENTE - u moet ‘n goeie gehalte produk produseer

 P D Grobbelaar

Diereproduksienavorser

Grootfontein 

 

IN DIE TEKSTIELBEDRYF word verskillende tipes vesels as tekstielvesel gebruik. Tekstielvesels word ingedeel in natuurlike- en kunsvesels elk met sy eie kenmerkende eienskappe, voordele en nadele.

Onder kunsvesels word sintetiese vesels soos nylon, orlon, terylene ensovoorts gevind, asook die vesels met 'n natuurlike grondstof as basis soos rayon en andere. Onder natuurlike vesels kom daar plantaardige vesels soos katoen, en dierlike vesels soos wol en sybokhaar voor.

Die verskillende tipes vesels word in verskillende hoeveelhede as tekstielvesel gebruik en dit word in Tabel1 aangedui.

 

Tabel 1

 

Moolman (1982) wys daarop dat wol se aandeel in die veselmark gedurende 1950 11,9 persent was, teenoor die 5,3 persent in 1980.

Die produksie van natuurlike vesels is natuurgebonde en derhalwe is uitbreidingsmoontlikhede min. Hy voorspel verder dat teen die jaar 2 000 wol se veselaandeel sal daal tot 3 persent van die totale veselmark, as gevolg van die vinnige toename in die wêreldbevolking en die stadige toename in die produksie van natuurlike vesels. Dit is dus duidelik volgens Tabel 1 dat wol en veral sybokhaar as 'n spesialiteits-tekstielvesel gesien moet word.

Fabrikante, wat tot 'n groot mate deur die verbruiker daartoe forseer word, stel voortdurend hoër eise aan kledingstowwe en derhalwe die beginproduk wat hulle gebruik. Wol kompeteer saam met al die onder tipes vesels op die wêreldveselmark as tekstielvesel en derhalwe moet wol aan sekere standaarde voldoen. As tekstielvesel besit wol sekere kenmerkende en gesogte eienskappe wat kunsvesels nie besit nie, soos onder andere 'n beter drapeervermoë, hoë vag absorbsievermoë, natuurlike bestandheid teen brand, hoë veerkragtigheid, kleurvastheid ensovoorts.

Aan die onder kant besit wolvesels ook sekere nadele soos 'n hoë verviltingvermoë wat vir die fabrikant 'n verlies weens meer uitkamsels kan beteken, asook hoë koste om wolvesels krimpvry te maak. In die vervaardiging van viltstowwe is hierdie hoë verviltingsvermoë van wol 'n belangrike eienskap wat geen onder tipe vesel besit nie.

Vir wol om dus sy plek as tekstielvesel te behou of te verbeter, moet dit aan die vereistes van die fabrikant voldoen sodat hulle en die verbruiker ook 'n wins maak wanneer hulle wol as tekstielvesel gebruik. Dit is dus vir die wolprodusent belangrik om op die volgende te let:

Vir die wolprodusent is gehalte van sy wol belangrik want dit bepaal saam met veseldikte of dit as 'n spinwol of as goeie of swak kambol gebruik gaan word. Spinwol is dan ook die hoogste prys wol op 'n skoonwolbasis. Die graad van verwering van die wol word in aanmerking geneem tydens die indeling van wol in die verskillende handelstipes en gehalte graderings. Wolprodusente en fabrikante aanvaar verwering van wol as 'n normale verlies en besef nie dat dieper verwering van wol uitgeskakel kan word nie. Huidige prysverskille tussen 'n goeie spinwol en 'n minderwaardige erg verweerde wol regverdig die produksie van 'n min verweerde wol. Volgens Tabel 2 is dit duidelik dat vanaf 1951 – 55 die hoeveelheid spinwol drasties afgeneem het, terwyl die gemiddelde en minderwaardige kamboltipes toegeneem het. Dit dui daarop dat iewers langs die pad gehalte ingeboet is.

 

 

 

Om dus 'n beter gehalte produk daar te stel moet verwering van wol onder andere tot 'n minimum beperk word. Van die mees praktiese metodes om verwering van wol te beperk is onder meer as volg :

 

Saam met gehalte van wol, is die fynheid daarvan ook baie belangrik vir die produsent, want hoe fyner die wol, hoe hoër is die prys. Ongelukkig het die SA wolskeersel, volgens Tabel 2, vanaf 1951 al sterker en sterker geword. Vir die 1951 - 55 seisoene was 69 persent van die skeersel 20 mikron en fyner, teenoor die slegs 4 persent vir die 1976 - 80 seisoene.

Daar moet dus ernstig gewaak word teen die oorbeklemtoning van een voortreflike eienskap ten koste van die ander ewe belangrike voortreflike eienskappe. Deur middel van oordeelkundige seleksie en teling waar die produksie van Duerdengetroue wol in aanmerking geneem word, asook deur goeie bestuur en goeie klassering, kan verseker word dat 'n wol geproduseer word wat voortreflike gehalte eienskappe besit wat aan die vereistes van die fabrikant voldoen. Die produsent aan die anderkant kan dan die maksimum inkomste van sy produk verwag.

 

Published

Karoo Streeknuusbrief Winter 1985